(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 082

॥ శ్రీః ॥
3.82. అధ్యాయః 082
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
పులస్త్యేన భీష్మంప్రతి నానాతీర్థమాహాత్ంయకథనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

పులస్త్య ఉవాచ। 3-82-0x(1989)(19284)
తతో గచ్ఛేన్మహారాజ ధర్మతీర్థమనుత్తమం।
[యత్ర ధర్మో మహాభాగస్తప్తవానుత్తమం తపః ॥
తేన తీర్థం కృతంపుణ్యం స్వేన నాంనా చ విశ్రుతం ॥] 3-82-1(19285)
తత్రస్నాత్వా నరో రాజంధర్మశీల సమాహితః।
ఆసప్తమం కులం చైవ పునీతే నాత్ర సంశయః ॥ 3-82-2(19286)
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర జ్ఞానపావనముత్తమం।
అగ్నిష్టోమమవాప్నోతి మునిలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-3(19287)
సౌగంధికవనం రాజంస్తతో గచ్ఛేత మానవః।
తత్రబ్రహ్మాదయో దేవా ఋషయశ్చ తపోధనాః ॥ 3-82-4(19288)
సిద్ధచారణగంధర్వాః కిన్నరాశ్చ మహోరగాః।
కతద్వనం ప్రవిశన్నేవ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ 3-82-5(19289)
తతశ్చాపి సరిచచ్ఛ్రేష్ఠా నదీనాముత్తమా నదీ।
ప్లక్షా దేవీ స్మృతా రాజన్పుణ్యా దేవీ సరస్వతీ ॥ 3-82-6(19290)
తత్రాభిషేకం కుర్వీత వల్మీకాన్నిః సృతేజలే।
అర్చయిత్వా పితౄందేవానశ్వమేధఫలం లభేత్ ॥ 3-82-7(19291)
కవేరాధ్యుషితం నామ తత్ర తీర్థం సుదుర్లభం।
పట్సు శంయానిపాతేషు వల్మీకాదితి నిశ్చయః ॥ 3-82-8(19292)
కపిలానాం సహస్రం చ వాజిమేధం చ విందతి।
తత్ర స్నాత్వా నరవ్యాఘ్ర దృష్టమేతత్పురాతనే ॥ 3-82-9(19293)
సుగంధాం శతకుంభాం చ పంచయక్షాం చ భారత।
అభిగంయ నరశ్రేష్ఠ స్వర్గలోకే మహీయతే ॥ 3-82-10(19294)
త్రిశూలఖాతం తత్రైవ తీర్థమాసాద్య భారత।
తత్రాభిషేకం కుర్వీత పితృదేవార్చనే రతః।
గాణపత్యం చ లభతే దేహం త్యక్త్వా న సంశయః ॥ 3-82-11(19295)
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర దేవ్యాః స్థానం సుదుర్లభం।
శాకంభరీతి విఖ్యాతా త్రిషు లోకేషు విశ్రుతా ॥ 3-82-12(19296)
దివ్యం వర్షసహస్రం హి శాకేన కిల సువ్రతా।
ఆహారం సా కృతవతీ మాసిమాసి నరాధిప ॥ 3-82-13(19297)
ఋషయోఽభ్యాగతాస్తత్రదేవ్యా భక్త్యా తపోధనాః।
ఆతిథ్యం చ కృతం తేషాం శాకేన కిల భారత।
తతః శాకంభరీత్యేవ నామ తస్యాః ప్రతిష్ఠితం ॥ 3-82-14(19298)
శాకంభరీం సమాసాద్య బ్రహ్మచారీ సమాహితః।
త్రిరాత్రముషితః శాకం భక్షయిత్వా నరః శుచిః ॥ 3-82-15(19299)
శాకాహారస్య యత్కించిద్వర్షైర్ద్వాదశభిః కృతం।
తత్ఫలం తస్య భవతి దేవ్యాశ్ఛందేన భారత ॥ 3-82-16(19300)
తతో గచ్ఛేత్సువర్ణాఖ్యం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతం।
తత్ర విష్ణుః ప్రసాదార్థం రుద్రకమారాధయత్పురా ॥ 3-82-17(19301)
వరాంశ్చ సుబర్హూల్లేభే దైవతేషు సుదుర్లభాన్।
ఉక్తశ్చ త్రిపురఘ్నేన పరితుష్టేన భారత ॥ 3-82-18(19302)
అపిచ త్వం ప్రియతరో లోకే కృష్ణ భవిష్యసి।
త్వన్ముఖం చ జగత్సర్వం భవిష్తి న సంశయః ॥ 3-82-19(19303)
తత్రాభిగంయ రాజేంద్ర పూజయిత్వా వృషధ్వజం।
అశ్వమేధమవాప్నోతి గాణపత్యం చ విందతి ॥ 3-82-20(19304)
ధూమావతీం తతో గచ్ఛేత్రిరాత్రోపోషితో నరః।
మనసా ప్రార్థితాన్కార్మాల్లభతే నాత్ర సంశయః ॥ 3-82-21(19305)
దేవ్యాస్తు దక్షిణార్ధేన రథావర్తో నరాధిప।
తత్రారోహేత ధర్మజ్ఞ శ్రద్దధానో జితేంద్రియః।
మహాదేవప్రసాదాద్ధి గచ్ఛేత పరమాం గతిం ॥ 3-82-22(19306)
ప్రదక్షిణముపావృత్య గచ్ఛేత భరతర్షభ।
ధారాం నామ మహాప్రాత్ర సర్వపాపప్రమోచనీం ॥ 3-82-23(19307)
తత్ర స్నాత్వా నరవ్యాఘ్ర న శోచతి నరాధిప।
తతో గచ్ఛేత ధర్మజ్ఞ నమస్కృత్ మహాగిరిం ॥ 3-82-24(19308)
`అశీతియోజనశతం పుష్కరం స్వర్గముచ్యతే।
అశీతిం ధర్మపృష్ఠాత్తు ప్రవదంతి మనీషిణః ॥ 3-82-25(19309)
షష్టిం ప్రయాగాద్రాజేంద్ర కురుక్షేత్రాత్తు ద్వాదశ।
సంయుక్తమేవ రాజేంద్ర గంగాద్వారం త్రివిష్టపం' ॥ 3-82-26(19310)
స్వర్గద్వారేణ యత్తుల్యం గంగాద్వారం న సంశయః।
తత్రాభిషేకం కుర్వీత కోటితీర్థే సమాహితః ॥ 3-82-27(19311)
పౌండరీకమవాప్నోతి కులం చైవ సముద్ధరేత్।
ఉష్యైకాం రజనీం తత్ర గోసహస్రఫలం లభేత్ ॥ 3-82-28(19312)
సప్తగంగే త్రిగంగే చ శక్రావర్తే చ తర్పయన్।
దేవాన్పితౄంశ్చ విధివత్పుణ్యే లోకే మహీయతే ॥ 3-82-29(19313)
తతః కనస్వలే స్నాత్వా త్రిరాత్రోపోషితో నరః।
అశ్వమేధమవాప్నోతి స్వర్గలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-30(19314)
కపిలావటం తతో గచ్ఛేత్తీర్థసేవీ నరాధిప।
ఉపోష్య రజనీం తత్ర గోసహస్రఫలం లభేత్ ॥ 3-82-31(19315)
నాగరాజస్య రాజేంద్ర కపిలస్య మహాత్మనః।
తీర్థం కురువరశ్రేష్ఠ సర్వలోకేషు విశ్రుతం ॥ 3-82-32(19316)
తత్రాభిషేకం కుర్వీత నాగతీర్థే నరాధిప।
కపిలానాం సహస్రస్య ఫలం విందతి మానవః ॥ 3-82-33(19317)
తతో లలితకం గచ్ఛేచ్ఛంతనోస్తీర్థముత్తమం।
తత్ర స్నాత్వా నరో రాజన్న దుర్గతిమవాప్నుయాత్ ॥ 3-82-34(19318)
గంగాయమునయోర్మధ్యే స్నాతి యః సంగమే నరః।
దశాశ్వమేధానాప్నోతి కులం చైవ సముద్ధరేత్ ॥ 3-82-35(19319)
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర సుగంధం లోకవిథుతం।
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా బ్రహ్మలోకే మహీయతే ॥ 3-82-36(19320)
రుద్రావర్తం తతో గచ్ఛేత్తీర్థసేవీ నరాధిప।
తత్రస్నాత్వా నరో రాజన్స్వర్గలోకే చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-37(19321)
గంగాయాశ్చ నరశ్రేష్ఠ సరస్వత్యాశ్చ సంగమే।
స్నాత్వాఽశ్వమేధం ప్రాప్నోతి స్వర్గలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-38(19322)
భద్రకర్ణఏశ్వరం గత్వా దేవమర్చ్య యథావిధి।
న దుర్గతిమవాప్నోతి నాకపృష్ఠే చ పూజ్యతే ॥ 3-82-39(19323)
తత కుబ్జావతీం గచ్ఛేత్తీర్థసేవీ నరాధిప।
రగోసహస్రమవాప్నోతి స్వర్గలోకం చ నచ్ఛతి ॥ 3-82-40(19324)
అరుంధతీవటం గచ్ఛేత్తీర్థసేవీ నరాధిప।
సాముద్రకముపస్పృశ్య బ్రహ్మచారీ సమాహితః ॥ 3-82-41(19325)
అశ్వమేధమవాప్నోతి త్రిరాత్రోపోషితో నరః।
గోసహస్రఫలం విద్యాత్కులం చైవ సముద్ధరేత్ ॥ 3-82-42(19326)
కబ్ర్హమావర్తం తతో గచ్ఛేద్బ్రహ్మచారీ సమాహితః।
అశ్వమేధమవాప్నోతి సోమలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-43(19327)
యమునాప్రభవం గత్వా సముపస్పృశ్య యామునం।
అశ్వమేధఫంల లబ్ధ్వా స్వర్గలోకే మహీయతే ॥ 3-82-44(19328)
దర్వీసంక్రమణం ప్రాప్య తీర్థం త్రైలోక్యపూజితం।
అశ్వమేధమవాప్నోతి స్వర్గలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-45(19329)
సింధోశ్చ ప్రభవం గత్వా సిద్ధగంధర్వసేవితం।
తత్రోష్య రజనీః పంచ విందేద్బహు సువర్ణకం ॥ 3-82-46(19330)
అథ వేదీం సమాసాద్య నరః పరమదుర్గమాం।
అశ్వమేధమవాప్నోతి గచ్ఛేదౌశనసీం గతిం ॥ 3-82-47(19331)
ఋషికుల్యాం సమాసాద్య వాసిష్ఠం చైవభారత।
వాసిష్ఠీం సమతిక్రంయ సర్వే వర్ణా ద్విజాతయః ॥ 3-82-48(19332)
ఋషికుల్యాం సమాసాద్య నరః స్నాత్వా వికల్మషః।
దేవాన్పితౄంశ్చార్చయిత్వా ఋషిలోకం ప్రపద్యతే ॥ 3-82-49(19333)
యది తత్రవసేన్మాసం శాకాహారో నరాధిప।
`ద్వాదశాహస్య యజ్ఞస్య ఫలం స లభతే నరః' ॥ 3-82-50(19334)
భృగుతుంగం సమాసాద్య వాజిమేధఫలం లభేత్।
గత్వా వీరప్రమోక్షం చ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ 3-82-51(19335)
కృత్తికామఘయోశ్చైవ తీర్థమాసాద్య భారత।
అగ్నిష్టోమాతిరాత్రాభ్యాం ఫలమాప్నోతి మానవః ॥ 3-82-52(19336)
తత్ర సంధ్యాం సమాసాద్య విద్యాతీర్థమనుత్తమం।
ఉపస్పృశ్య చ వై విద్యాం యత్ర తత్రోపపద్యతే ॥ 3-82-53(19337)
మహాశ్రమే వసేద్రాత్రిం సర్వపాపప్రమోచనే।
ఏకకాలం నిరాహారో లోకానావసతే శుభాన్ ॥ 3-82-54(19338)
షష్ఠాకాలోపవాసేన మాసముష్య మహాలయే।
సర్వపాపవిశుద్దాత్మా విందేద్బహు సువర్ణకం।
దశాపరాందశపూర్వాన్నరానుద్ధరతే కులం ॥ 3-82-55(19339)
అథ వేతసికాం గత్వా పితామహనిషేవితాం।
అశ్వమేధమవాప్నోతి గచ్ఛేదౌశనసీం గతిం ॥ 3-82-56(19340)
అథ సుందరికాతీర్థం ప్రాప్య సిద్ధనిషేవితం।
రూపస్య భాగీ భవతి దృష్టమేతత్పురాతనైః ॥ 3-82-57(19341)
తతో వై బ్రాహ్మణం గత్వా బ్రహ్మచారీ జితేంద్రియః।
పద్మవర్ణేన యానేన బ్రహ్మలోకం ప్రపద్యతే ॥ 3-82-58(19342)
తతస్తు నైమిషం గచ్ఛేత్పుణ్యం సిద్ధనిషేవితం।
తత్ర నిత్యం నివసతి బ్రహ్మా దేవగణైః సహ ॥ 3-82-59(19343)
నైమిషం మృగయాణస్ పాపస్యార్ధం ప్రణశ్యతి।
ప్రవిష్టమాత్రస్తు నరః సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ 3-82-60(19344)
తత్ర మాసం వసేద్ధీరో నైమిషే తీర్థతత్పరః।
పృథివ్యాం యాని తీర్థాని తాని తీర్థాని నైంమిషే ॥ 3-82-61(19345)
కృతాభిషేకస్తత్రైవ నియతో నియతాశనః।
గవాం మేధస్య యజ్ఞస్య ఫలం ప్రాప్నోతి భారత।
పునాత్యాసప్తమం చైవ కులం భరతసత్తమ ॥ 3-82-62(19346)
యస్త్యజేన్నైమిషే ప్రాణానుపవాసపరాయణః।
స మోదేత్సర్వలోకేషు ఏవమాహుర్మనీషిణః ॥ 3-82-63(19347)
నిత్యం మేధ్యం చ పుణ్యం చ నైమిషం నృపసత్తమ ॥ 3-82-64(19348)
గంగోద్భేదం సమాసాద్య త్రిరాత్రోపోషితో నరః।
వాజపేయమవాప్నోతి బ్రహ్మభూతో భవేత్సదా ॥ 3-82-65(19349)
సరస్వతీం సమాసాద్య తర్పయేత్పితృదేవతాః।
సారస్వతేషు లోకేషు మోదతే నాత్ర సంశయః ॥ 3-82-66(19350)
తతశ్చ బాహుదాం గచ్ఛేద్బ్రహ్మచారీ సమాహితః।
తత్రోష్య రజనీమేకాం స్వర్గలోకే మహీయతే।
దేవసత్రస్య యజ్ఞస్య ఫలంప్రాప్నోతి కౌరవ ॥ 3-82-67(19351)
తతః క్షీరవతీం గచ్ఛేత్పుణ్యాం పుణ్యతరైర్వృతాం।
పితృదేవార్చనపరో వాజపేయమవాప్నుయాత్ ॥ 3-82-68(19352)
విమలాశోకమాసాద్య బ్ర్హమచారీ సమాహితః।
తత్రోష్య రజనీమేకాం స్వర్గలోకే మహీయతే ॥ 3-82-69(19353)
గోప్రతారం తతో గచ్ఛేత్సరయ్వాస్తీర్థముత్తమం।
యత్ర రామో గతః స్వర్గం సభృత్యబలవాహనః।
దేహం త్యక్త్వా మహారాజ తస్య తీర్థస్య తేజసా ॥ 3-82-70(19354)
రామస్య చ ప్రసాదేన వ్యవసాయాచ్చ భారత।
తస్మింస్తీర్థే నరః స్నాత్వా గోప్రతారే నరాధిప।
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా స్వర్గలోకే మహీయతే ॥ 3-82-71(19355)
రామతీర్థే నరః స్నాత్వా గోమత్యాం కురునందన।
అశ్వమేధమవాప్నోతి పునాతి చ కులం నరః ॥ 3-82-72(19356)
శతసాహస్రకం తీర్థం తత్రైవ భరతర్షభ ॥ 3-82-73(19357)
తత్రోపస్పర్శనం కృత్వా నియతో నియతాశనః।
గోసహస్రఫలం పుణ్యం ప్రాప్నోతి భరతర్షభ ॥ 3-82-74(19358)
రతతో గచ్ఛేత రాజేనద్ర భర్తృస్థానమనుత్తమం।
అశ్వమేధస్య యజ్ఞస్య ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః ॥ 3-82-75(19359)
కోటితీర్థే నరః స్నాత్వా అర్చయిత్వా గుహం నృప।
గోసహస్రఫంల విద్యాత్తేజస్వీ చ భవేన్నరః ॥ 3-82-76(19360)
తతో వారాణసీం గత్వా అర్చయిత్వా నృషధ్వజం।
కపిలాహ్రదే నరః స్నాత్వారాజసూయమవాప్నుయాత్ ॥ 3-82-77(19361)
అవిముక్తం సమాసాద్య తీర్థసేవీ కురూద్వహ।
దర్శనాద్దేవదేవస్య ముచ్యతే బ్రహ్మహత్యయా ॥ 3-82-78(19362)
ప్రాణానుత్సృజ్యతత్రైవ మోక్షం ప్రాప్నోతి మానవః।
మార్కండేయస్య రాజేంద్ర తీర్థమాసాద్య దుర్లభం ॥ 3-82-79(19363)
గోమతీగంగయోశ్చైవ సంగమే లోకవిశ్రుతే।
అగ్నిష్టోమమవాప్నోతి కులం చైవ సముద్ధరేత్ ॥ 3-82-80(19364)
తతో గయాం సమాసాద్య బ్రహ్మచారీ సమాహితః।
అశ్వమేధమవాప్నోతి కులం చైవ సముద్ధరేత్ ॥ 3-82-81(19365)
తత్రాక్షయవటో నామ త్రిషు లోకేషు విశ్రుతః।
తత్ర దత్తం పితృభ్యస్తు భవత్యక్షయముచ్యతే ॥ 3-82-82(19366)
మహానద్యాముపస్పృశ్య తర్పయేత్పితృదేవతాః।
అక్షయాన్ప్రాప్నుయాల్లోకాన్కులం చైవ సముద్ధరేత్ ॥ 3-82-83(19367)
తతో బ్రహ్మసరో గత్వా ధర్మారణ్యోపశోభితం।
బ్రహ్మలోకమవాప్నోతి ప్రభాతామేవ శర్వరీం ॥ 3-82-84(19368)
బ్రహ్మణా తత్ర సరసి యూపశ్రేష్ఠః సముచ్ఛ్రితః।
యూపం ప్రదక్షిణీకృత్య వాజపేయఫలం లభేత్ ॥ 3-82-85(19369)
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర ధేనుకం లోకవిశ్రుతం।
ఏకరాత్రోషితో రాజన్ప్రయచ్ఛేత్తిలధేనుకాం ॥ 3-82-86(19370)
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా సోమలోకం బ్రజేద్భువం।
తత్ర చిహ్నిం మహద్రాజన్నద్యాపి సుమహద్భృశం ॥ 3-82-87(19371)
కపిలాయాః సవత్సాయాశ్చరంత్యాః పర్వతే కృతం।
సవత్సాయాః పదాని స్మ దృశ్యంతేఽద్యాపి భారత ॥ 3-82-88(19372)
తేషూపస్పృశ్య రాజేంద్రపదేషు నృపసత్తమ।
యత్కంచిదశుభం కర్మ తత్ప్రణశ్యతి భారత ॥ 3-82-89(19373)
తతో గృధ్రవటం గచ్ఛేత్స్థానం దేవస్య ధీమతః।
స్నాయీత భస్మనా తత్ర అభిగంయ వృషధ్వజం ॥ 3-82-90(19374)
బ్రాహ్మణేన భవేచ్చీర్ణం వ్రతం ద్వాదశవార్షికం।
ఇతరేషాం తు వర్ణానాం సర్వపాపం ప్రణశ్యతి ॥ 3-82-91(19375)
ఉద్యంతం చ తతో గచ్ఛేత్పర్వతం గీతనాదితం।
సావిత్ర్యాస్తు పదం తత్ర దృశ్యతే భరతర్షభ ॥ 3-82-92(19376)
తత్రసంధ్యాముపాసీత బ్రాహ్మణః సంశితవ్రతః।
ఉపాసితా భవేత్సంధ్యా తేన ద్వాదశవార్షికీ ॥ 3-82-93(19377)
యోనిద్వారం చ తత్రైవ విశ్రుతం భరతర్షభ।
తత్రాభిగంయ ముచ్యేత పురుషో యోనిసంకరాత్ ॥ 3-82-94(19378)
కృష్ణశుక్లావుభౌ పక్షౌ గయాయాం యో వసేన్నరః।
పునాత్యాసప్తమం రాజన్కులం నాస్త్యత్ర సంశయః ॥ 3-82-95(19379)
ఏష్టవ్యా బహవః పుత్రా యద్యేకోపి గయాం వ్రజేత్।
గౌరీం వా వరయేత్కన్యాం నీలం వా వృషముత్సృజేత్ ॥ 3-82-96(19380)
తతః ఫల్గుం వ్రజేద్రాజంస్తీర్థసేవీ నరాధిప।
అశ్వమేధమవాప్నోతి సిద్ధిం చ మహతీం వ్రజేత్ ॥ 3-82-97(19381)
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర ధర్మప్రస్థం సమాహితః।
తత్ర ధర్మో మహారాజ నిత్యమాస్తే యుధిష్ఠిర ॥ 3-82-98(19382)
తత్ర కూపోదకం కృత్వా తేన స్నాతః శుచిస్తథా।
పితౄందేవాంస్తు సంతర్ప్య ముక్తపాపో దివం వ్రజేత్ ॥ 3-82-99(19383)
మతంగస్యాశ్రమస్తత్రమహర్షేర్భావితాత్మనః ॥ 3-82-100(19384)
తం ప్రవిశ్యాశ్రమం శ్రీమచ్ఛ్రమశోకవినాశనం।
గవామయనయజ్ఞస్య ఫలంప్రాప్నోతి మానవః ॥ 3-82-101(19385)
ధర్మం తత్రాభిసంస్పృశ్య వాజిమేధమవాప్నుయాత్ ॥ 3-82-102(19386)
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర బ్రహ్మస్థానమనుత్తమం।
తత్రాభిగంయ రాజేంద్ర బ్రహ్మాణం పురుషర్షభ।
రాజసూయాశ్వమేధాభ్యాం ఫలం విందతి మానవః ॥ 3-82-103(19387)
తతో రాజగృహం గచ్ఛేత్తీర్థసేవీ నరాధిప।
ఉపస్పృశ్య తతస్తత్రకక్షీవానివ మోదతే ॥ 3-82-104(19388)
యక్షిణ్యా నైత్యకం తత్ర ప్రాశ్నీన పురుషః శుచిః।
యక్షిణ్యాస్తు ప్రసాదేన ముచ్యతే బ్ర్హమహత్యయా ॥ 3-82-105(19389)
మణఇనాగం తతో గత్వా గోసహస్రఫలం లభేత్ ॥ 3-82-106(19390)
తైర్థికం భుంజతే యస్తు మణినాగస్ భారత।
దష్టస్యాశీవిషేణాపి న తస్య క్రమతే విపం ॥ 3-82-107(19391)
తత్రోష్ రజనీభేకాం గోసహస్రఫంల లభేత్।
తతో గచ్ఛేత బ్రహ్మర్పేర్గౌతమస్య వనం ప్రియం ॥ 3-82-108(19392)
అహల్యాయా హ్రదే స్నాత్వా వ్రజేత పరమాం గతిం।
అభిగంయాశ్రమం రాజన్వినద్తే శ్రియమాత్మనః ॥ 3-82-109(19393)
తత్రోదపానం ధర్మజ్ఞ త్రిపు లోకేషు విశ్రుతం।
తత్రాభిషేకం కృత్వా తు వాజిమేధమవాప్నుయాత్ ॥ 3-82-110(19394)
జనకస్ తు రాజర్షేః కూపస్త్రిదశపూజితః।
తత్రాభిషేకం కృత్వా తు విష్ణులోకమవాప్నుయాత్ ॥ 3-82-111(19395)
తతో వినశనం గచ్ఛేత్సర్వపాపప్రమోచనం।
వాజపేయమవాప్నోతి సోమలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-112(19396)
గండకీం తు సమాసాద్య సర్వతీర్థజలోద్భవాం।
వాజపేయమవాప్నోతి సూర్యలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-113(19397)
కతతో విశల్యామాసాద్య నదీం త్రైలోక్యవిశ్రుతాం।
అగ్నిష్టోమమవాప్నోతి స్వర్గలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-114(19398)
తతోఽధివంగం ధర్మజ్ఞ సమావిశ్య తతో వనం।
గుహ్యకేషు మహారాజ మోదతే నాత్ర సంశయః ॥ 3-82-115(19399)
కంపనాం తు సమాసద్య నదీం సిద్ధనివేషితాం।
పుండరీకమవాప్నోతి స్వర్గలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-116(19400)
అథ మాహేశ్వరీం ధారాం సమాసాద్య ధరాధిప।
అశ్వమేధమవాప్నోతి కులం చైవ సముద్ధరేత్ ॥ 3-82-117(19401)
దివౌకసాం పుష్కరిణీం సమాసాద్య నరాధిప।
న దుర్గతిమవాప్నోతి వాజిమేధం చ విందతి ॥ 3-82-118(19402)
అథ సోమపదం గచ్ఛేద్బ్రహ్మచారీ సమాహితః।
మాహేశ్వరపదే స్నాత్వా వాజిమేధఫలం లభేత్ ॥ 3-82-119(19403)
తత్రకోటీ తు తీర్థానాం విశ్రుతా భరతర్షభ।
కూర్మరూపేణ రాజేంద్ర హ్యసురేణ దురాత్మనా ॥ 3-82-120(19404)
హ్రియమాణా హృతా రాజన్విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా।
తత్రాభిషేకం కుర్వీత తీర్థకోట్యాం యుధిష్ఠిర ॥ 3-82-121(19405)
పుండరీకమవాప్నోతి విష్ణులోకం చ గచ్ఛతి।
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్రస్థానం నారాయణస్య చ ॥ 3-82-122(19406)
సదా సన్నిహితో యత్రవిష్ణుర్వసతి భారత।
యత్రబ్రహ్మాదయో దేవా ఋషయశ్చ తపోధనాః ॥ 3-82-123(19407)
ఆదిత్యా వసవో రుద్రా జనార్దనముపాసతే।
శాలగ్రామ ఇతి ఖ్యాతో విష్ణురద్భుతకర్మకః ॥ 3-82-124(19408)
అభిగంయ త్రిలోకేశం వరదం విష్ణుమవ్యయం।
అశ్వమేధమవాప్నోతి విష్ణులోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-125(19409)
తత్రోపదానం ధర్మజ్ఞ సర్వపాపప్రమోచనం।
సముద్రాస్తత్రచత్వారః కూపే సంనిహితాః సదా।
తత్రోపస్పృశ్ రాజేంద్ర న దుర్గతిమవాప్నుయాత్ ॥ 3-82-126(19410)
అభిగంయ త్రిలోకేశం వరదం విష్ణుమవ్యయం।
విరాజతి యథాసోమో మేఘైర్ముక్తో నరాధిప ॥ 3-82-127(19411)
జాతిస్మరముపస్పృశ్య శుచిః ప్రయతమానసః।
జాతిస్మరత్వమాప్నోతి స్నాత్వా తత్ర న సంశయః ॥ 3-82-128(19412)
వదేశ్వరపురం గత్వా అర్చయిత్వా తు కేశవం।
ఈప్సితాఁల్లభతే కామానుపవాసాన్న సంశయః ॥ 3-82-129(19413)
తతస్తు వామనం గత్వా సర్వపాపప్రమోచనం।
అభిగంయ హరిం దేవం న దుర్గతిమవాప్నుయాత్ ॥ 3-82-130(19414)
భరతస్యాశ్రమం గచ్ఛేత్సర్వపాపప్రమోచనం ॥ 3-82-131(19415)
కౌశికీం తత్ర గచ్ఛేత మహాపాపప్రణాశినీం।
రాజసూయస్య యజ్ఞస్య ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః ॥ 3-82-132(19416)
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర చంపకారణ్యముత్తమం।
తత్రోష్య రజనీమేకాం గోసహస్రఫలం లభేత్ ॥ 3-82-133(19417)
అథ జేష్ఠిలమాసాద్య తీర్ధం పరమదుర్లభం।
తత్రోష్య రజనీమేకాం గోసహస్రఫలం లభేత్ ॥ 3-82-134(19418)
తత్ర విశ్వేశ్వరం దృష్ట్వా దేవ్యా సహ మహాద్యుతిం।
మిత్రావరుణయోర్లోకానాప్నోతి పురుషర్షభ।
త్రిరాత్రోపోషితస్తత్రఅగ్నిష్టోమఫలం లభేత్ ॥ 3-82-135(19419)
కన్యాసంవేద్యమాసాద్య నియతో నయితాశనః।
మనోః ప్రజాపతేర్లోకానాప్నోతి పురుషర్షభ ॥ 3-82-136(19420)
కన్యాయాం యే ప్రయచ్ఛంతి దానమణ్వపి భారత।
తదక్షయ్యమితి ప్రాహుర్ఋషయః సంశితవ్రతాః ॥ 3-82-137(19421)
తతో నిర్వీరమాసాద్య త్రిపు లోకేపు విశ్రుతం।
అశ్వమేధమవాప్నోతి విష్ణులోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-138(19422)
యే త్వింధనం ప్రయచ్ఛంతి నిర్వీరాసంగమే నరాః।
తే యాంతి నరశార్దూల శక్రలోకమనామయం ॥ 3-82-139(19423)
తత్రాశ్రమో వసిష్ఠస్ త్రిషు లోకేషు విశ్రుతః।
తత్రాభిషేకం కుర్వాణో వాజపేయమవాప్నుయాత్ ॥ 3-82-140(19424)
దేవకూటం సమాసాద్య బ్రహ్మర్షిగణసేవితం।
అశ్వమేధమవాప్నోతి కులం చైవ సముద్ధరేత్ ॥ 3-82-141(19425)
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర కౌశికస్య మునేర్హ్రదం।
యత్ర సిద్ధిం పరాం ప్రాప్తో విశ్వామిత్రోథ కౌశికః ॥ 3-82-142(19426)
తత్ర మాసం వసేద్వీర కౌశిక్యాం భరతర్షభ।
అశ్వమేధస్య యత్పుణ్యం తన్మాసేనాధిగచ్ఛతి ॥ 3-82-143(19427)
సర్వతీర్థవరే చైవ యో వసేత మహాహ్రదే।
న దుర్గతిమవాప్నోతి వింద్యాద్బహు సువర్ణకం ॥ 3-82-144(19428)
కుమారమభిగంయాథ వీరాశ్రమనివాసినం।
అశ్వమేధమవాప్నోతి నరో నాస్త్యత్ర సంశయః ॥ 3-82-145(19429)
అగ్నిధారాం సమాసాద్య త్రిషు లోకేషు విశ్రుతాం।
తత్రాభిషేకం కుర్వాణో హ్యగ్నిష్టోమమవాప్నుయాత్ ॥ 3-82-146(19430)
అభిగంయ మహాదేవం వరదం విష్ణుమవ్యయం।
పితామహసరో గత్వా శైలరాజసమీపతః।
తత్రాభిషేకం కుర్వాణో హ్యగ్నిష్టోమమవాప్నుయాత్ ॥ 3-82-147(19431)
పితామహస్య సరసః ప్రస్రుతా లోకపావనీ।
కుమారధారా తత్రైవ త్రిషు లోకేషు విశ్రుతా ॥ 3-82-148(19432)
యత్రస్నాత్వా కృతార్థోస్మీత్యాత్మానమవగచ్ఛతి।
షష్ఠకాలోపవాసేన ముచ్యతే బ్రహ్మహత్యయా ॥ 3-82-149(19433)
తతో గచ్ఛేత ధర్మజ్ఞ తీర్థసేవనతత్పరః।
శిఖరం వై మహాదేవ్యా గౌర్యాస్త్రైలోక్యవిశ్రుతం ॥ 3-82-150(19434)
సమారుహ్య నరశ్రేష్ఠ స్తనకుండేషు సంవిశేత్।
స్తనకుండముపస్పృశ్య వాజపేయఫలం లభేత్ ॥ 3-82-151(19435)
తత్రాభిషేకం కుర్వాణః పితృదేవార్చనే రతః।
హయమేధమవాప్నోతి శక్రలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-152(19436)
తాంరారుణం సమాసాద్య బ్రహ్మచారీ సమాహితః।
అశ్వమేమవాప్నోతి బ్రహ్మలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-153(19437)
నందిన్యాం చ సమాసాద్య కూపం దేవనిషేవితం।
నరమేధస్ యత్పుణ్యం తదాప్తోతి నరాధిప ॥ 3-82-154(19438)
కాలికాసంగమే స్నాత్వా కౌశిక్యరుణయోర్గతః।
త్రిరాత్రోపోషితో రాజన్సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ 3-82-155(19439)
ఉర్వశీతీర్థమాసాద్య తతః సోమాశ్రమం బుధః।
కుంభకర్ణాశ్రమం గత్వా పూజ్యతే భువిమానవః ॥ 3-82-156(19440)
కోకాముఖముపస్పృశ్ బ్రహ్మచారీ యతవ్రతః।
జాతిస్మరత్వమాప్నోతి దృష్టమేతత్పురాతనైః ॥ 3-82-157(19441)
ప్రాంగదీం చ సమాసాద్య కృతాత్మా భవతి ద్విజః।
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా శక్రలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-82-158(19442)
ఋషభద్వీపమాసాద్య మేధ్యం క్రౌంచనిషూదనం।
సరస్వత్యాముపస్పృశ్య విమానస్థో విరాజతే ॥ 3-82-159(19443)
ఔద్దాలకం మహారాజ తీర్థం మునినిషేవితం।
తత్రాభిషేకం కృత్వా వై సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ 3-82-160(19444)
ధర్మతీర్థం సమాసాద్య పుణ్యం బ్రహ్మర్షిసేవితం।
వాజపేయమవాప్నోతి విమానస్థశ్చ పూజ్యతే ॥ 3-82-161(19445)
అథ పంపాం సమాసాద్య భాగీరథ్యాం కృతోదకః।
దండార్తమభిగత్వా తు గోసహస్రఫలం లభేత్ ॥ 3-82-162(19446)
`తతో లేవలికాం గచ్ఛేత్పుణ్యాం పుణ్యోపసేవితాం।
వాజపేయమవాప్నోతి విమానస్థశ్చ పూజ్యతే' ॥ 3-82-163(19447)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి తీర్థయాత్రాపర్వణి ద్వ్యశీతితమోఽధ్యాయః ॥ 82 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-82-8 శంయా ముద్గరాకృతిర్యజ్ఞోపకరణవిశేషః స వలవతాక్షిప్తో యావద్దూరం పతేత్ తావాందేశః శంయానిపాతః తేషు షట్సు ॥
3-82-9 పురాతనే భవిష్యపురాణాదౌ ॥
3-82-16 ఛందేన ఇచ్ఛయా ॥
3-82-19 త్వముఖం త్వత్ప్రధానం ॥
3-82-56 ఔశనసీం గతిం శుక్రత్వం ॥
3-82-71 వ్యవసాయాన్నిశ్చయాత్ ॥
3-82-105 నైత్యక నైవేద్యం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.